Two glosses of Spanish ballads in the Ms. 4495 of the Bibliothèque Mazarine in Paris
DOI:
https://doi.org/10.3989/rfe.2013.10Keywords:
Joan Pujol, Josep Tastu, Hernando Colón, “pliegos poéticos”, gloss, ballad, DurandarteAbstract
The Ms. 4495 of the Bibliothèque Mazarine includes most of Joan Pujol’s Catalan and Spanish works (1573-1603). His Catalan works have been studied and published, but most of the Spanish poems have not only remained unpublished, but can also be considered unknown, because there has never been a bibliographical description accompanying their starting lines. In this article, we offer the beginning of all these Spanish works, in addition to studying and publishing the only two pieces that we can suppose were not written by Joan Pujol: “Oh batalla carnicera” and “Con muy duro y triste hado”, which respectively gloss the ballads “Oh Belerma, oh Belerma” and “Muerto queda Durandarte”
Downloads
References
Alonso Asenjo, Julio (2000): “Quijote y romances. Uso y funciones”, en Rafael Beltrán (ed.), Historia, reescritura y pervivencia del romancero: estudios en memoria de Amelia García- Valdecasas, Valencia, Publicacions de la Universitat de València, pp. 25-65.
Askins, Arthur L-F. (1986): “The Pliegos Sueltos of the Biblioteca Colombina in the Sixteenth Century: Notes to an Inventory”, Romance Philology, XXXIX/3, pp. 305-322.
Balsalobre, Pep (1995): “Joan Pujol: una lectura contrareformista d’Ausiàs March”, Estudi general, XIV, pp. 105-135.
Catalán, Diego (1998): Arte poética del romancero oral. Parte 2ª. Memoria, invención, artificio, Madrid, Fundación Ramón Menéndez Pidal-Siglo Veintiuno Editores.
Catarella, Teresa (1989): “Juan José Niño, el más grande romancista gitano-andaluz”, en Pedro M. Piñero, Virtudes Atero, Enrique J. Rodríguez Baltanás y María Jesús Ruiz (eds.), El romancero. Tradición y pervivencia a fines del siglo XX. Actas del IV Coloquio Internacional del Romancero (Sevilla - Puerto de Santa María - Cádiz, 23-26 de Junio de 1987), Cádiz, Fundación Machado-Universidad de Cádiz, pp. 617-624.
Cervantes, Miguel de (1998): Don Quijote de la Mancha. Edición del Instituto Cervantes dirigida por Francisco Rico, con la colaboración de Joaquín Forradellas. Estudio preliminar de Fernando Lázaro Carreter, 2 vol., Barcelona, Instituto Cervantes-Crítica.
Chevalier, Maxime (1990): “Cervantes frente a los romances viejos”, Voz y letra. Revista de Filología, I/2, pp. 191-196.
Clavería, Carlos (ed.) (1993): Cancionero general de obras nuevas (Zaragoza, 1554). Edición de Carlos Clavería, Barcelona, Edicions Delstre’s.
Colón, Hernando (1992): Abecedarium B y Supplementum. Ed. facsímil de los manuscritos conservados en la Biblioteca Colombina de Sevilla, Madrid, Fundación Mapfre América-Cabildo de la Catedral de Sevilla.
Cortijo Ocaña, Antonio (2006): “El amor como burla y parodia erótica en la comedia burlesca áurea. A propósito de El amor más verdadero, Durandarte y Belerma de Guillén Pierres”, en José Ignacio Díez y Adrienne L. Martín (eds.), Venus Venerada: tradiciones eróticas de la literatura española, I, Madrid, Editorial Complutense, 2006, pp. 165-189.
Di Stefano, Giuseppe (ed.) (2010): Romancero. Edición, introducción y notas de Giusseppe Di Stefano, Madrid, Castalia.
Duran, Eulàlia (dir.) (1998): Repertori de manuscrits catalans (1474-1620). Volum 1. Barcelona: Arxiu Històric i Biblioteca de Catalunya. Direcció: Eulàlia Duran. Compilació a cura de M. del Mar Batlle, Eulàlia Miralles, Maria Toldrà, Joan Tres, Barcelona, Institut d’Estudis Catalans.
Fernández de Heredia, Joan (1955): Obras. Edición, prólogo y notas de Rafael Ferreres, Madrid, Espasa-Calpe.
Gornall, John, y Colin Smith (1985): “Góngora, Cervantes, and the Romancero: Some Interactions”, The Modern Language Review, LXXX/2, pp. 351-361. http://dx.doi.org/10.2307/3728667
Labrador Herraiz, José J., Ralph A. DiFranco y Antonio López Budia (eds.) (2003): Cancionero sevillano de Lisboa. Poesías Varias de Diversos Authores em Castelhano (LN F.G. Cod. 3072). Edición de José J. Labrador Herraiz, Ralph A. DiFranco, Antonio López Budia. Prólogo de Begoña López Bueno, Sevilla, Universidad de Sevilla.
March, Ausiàs (1912): Les Obres d’Auzias March. Edició crítica per Amadeu Pagès, I, Barcelona, Institut d’Estudis Catalans.
Massó i Torrents, Jaume (1902): “Papers de Josep Tastu (1787-1849) existents avui en la ‘Bibliothèque Mazarine’ de París”, Revista de Bibliografia Catalana, II, pp. 140-155.
Massó i Torrents, Jaume (1917): “Les poesies d’en Joan Pujol, de Mataró”, Butlletí de la Biblioteca de Catalunya, VII, pp. 120-123.
Massó i Torrents, Jaume (1932): Repertori de l’Antiga Literatura Catalana. La poesia. Vol. I, Barcelona, Editorial Alpha.
MCEM (2012): Duran, Eulàlia (dir.), y Maria Toldrà (coord.), MCEM (Base de dades de Manuscrits Catalans de l’Edat Moderna), Barcelona, Institut d’Estudis Catalans, http://mcem.iec.cat/ [fecha de consulta: 24/07/2012].
Molinier, Auguste (1898): “Supplément. 1898”, Catalogue des manuscrits de la Bibliothèque Mazarine. Tome quatrième, París, Librairie Plon.
Pagès, Amédée (1888): “Notice sur la vie et les travaux de Joseph Tastu”, Revue des Langues Romanes, XXXII, pp. 57-76 y 127-145.
Pavia i Simó, Josep (1994): “Joan Pau Pujol. Biografia”, Joan Pau Pujol: la música d’una època, Barcelona, Patronat Municipal de Cultura de Mataró-Editorial Alta Fulla, pp. 77-106.
Piacentini, Giuliana (1990): “Una lectura de las glosas del Romance de Belerma”, en Enrique Rodríguez Cepeda (ed.), Actas del Congreso Romancero-Cancionero UCLA (1984). Edición de Enrique Rodríguez Cepeda, con la colaboración especial y ‘Bibliografía crítica’ de Samuel G. Armistead, Madrid, José Porrúa Turanzas, I, pp. 153-164.
Piacentini, Giuliana, y Blanca Periñán (eds.) (2002): Glosas de romances viejos. Siglo XVI, Pisa, Edizioni ETS.
Pliegos-Madrid (1960): Pliegos poéticos góticos. Edición conmemorativa realizada bajo el patrocinio de la Dirección General de Archivos y Bibliotecas, IV, Madrid, Joyas Bibliográficas.
Pujol, Joan (1962): “Una carta literària”, Ausa, IV, pp. 192-194.
Pujol, Joan (1970): Obra poètica. A cura de Karl-Heinz Anton, Barcelona, Edicions 62.
Pujol, Joan (1971): Edición facsímile de la “Singular y admirable victoria que per la gracia de N. S. D. obtingue el Serenissim Senyor don Juan Daustria de la potentissima armada Turquesca. Composta per Joan Pujol Prevere de Mataro”, Barcelona, Diputación Provincial de Barcelona-Talleres de la Escuela de Trabajo.
Riquer, Martín de (ed.) (2003): Chanson de Roland. Cantar de Roldán y el Roncesvalles navarro. Texto original, traducción, introducción y notas por Martín de Riquer, Barcelona, Quaderns Crema.
Rodríguez-Moñino, Antonio (1973): Manual bibliográfico de cancioneros y romanceros impresos durante el siglo XVI. Por Antonio Rodríguez-Moñino. Coordinado por Arthur L-F. Askins, II, Madrid, Castalia.
Rodríguez-Moñino, Antonio (1978): Manual bibliográfico de cancioneros y romanceros impresos durante el siglo XVII. Por Antonio Rodríguez-Moñino. Coordinado por Arthur L-F. Askins, II, Madrid, Castalia.
Rodríguez-Moñino, Antonio (1997): Nuevo diccionario bibliográfico de pliegos sueltos poéticos (siglo XVI). Edición corregida y actualizada por Arthur L-F. Askins y Víctor Infantes, Madrid, Castalia-Editora Regional de Extremadura.
Romeu i Figueras, Josep (1974): Poesia popular i literatura. Estudis i textos, Barcelona, Curial.
Romeu i Figueras, Josep (1999): Assaigs de literatura valenciana del Renaixement, Alacant, Universitat d’Alacant-Institut Interuniversitari de Filologia Valenciana.
Rouanet, Léo (1901): Coleccion de Autos, Farsas y Coloquios del siglo XVI, I, Barcelona-Madrid, L’Avenç-Libreria de M. Murillo.
Solervicens, Josep (1997): El diàleg renaixentista: Joan Lluís Vives, Cristòfor Despuig, Lluís Milà, Antoni Agustí, Barcelona, Publicacions de l’Abadia de Montserrat.
Tato, Cleofé (2010): “Una nueva y fragmentaria versión del romance ‘Muerto yaze Durandarte’ en una probatio calami”, Revista de Filología Española, XC/2, pp. 279-302. http://dx.doi.org/10.3989/rfe.2010.v90.i2.207
Torres Amat, Félix (1836): Memorias para ayudar a formar un diccionario crítico de los escritores catalanes, y dar alguna idea de la antigua y moderna literatura de Cataluña, Barcelona, Imprenta de J. Verdaguer.
Vellvehí i Altamira, Jaume (1991): “Joan Pujol i la seva obra: estat de la qüesti.”, VII Sessió d’Estudis Mataronins (12 de maig de 1990). Comunicacions presentades, Mataró, Museu Arxiu de Santa Maria-Patronat Municipal de Cultura, pp. 73-83.
Vellvehí i Altamira, Jaume (1993): “Sobre les possibles variants de la glossa de Joan Pujol d’Als fats coman tot quan serà de mi d’Ausiàs March”, XI Sessió d’Estudis Mataronins (28 de novembre de 1992). Comunicacions presentades, Mataró, Museu Arxiu de Santa Maria-Patronat Municipal de Cultura, pp. 105-111.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2013 Consejo Superior de Investigaciones Científicas (CSIC)

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
© CSIC. Manuscripts published in both the print and online versions of this journal are the property of the Consejo Superior de Investigaciones Científicas, and quoting this source is a requirement for any partial or full reproduction.
All contents of this electronic edition, except where otherwise noted, are distributed under a Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) licence. You may read the basic information and the legal text of the licence. The indication of the CC BY 4.0 licence must be expressly stated in this way when necessary.
Self-archiving in repositories, personal webpages or similar, of any version other than the final version of the work produced by the publisher, is not allowed.







